عبد الحسين شهيدى صالحى
311
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
تفسير كاشانى ، از شيخ سليمان ( م ب 1350 ق ) فرزند ابو القاسم كاشانى ، عالم فقيه . تفسير مورد بحث به زبان عربى و فارسى است . مؤلف پس از ذكر قطعهاى از آيات قرآن كريم با ترجمه و تفسير اجمالى به فارسى آيات مذكور را به عربى تفسير مىنمايد و نيز تحت عنوان فصل فى التفسير و التنزيل ، فصل فى بيان الالفاظ ، فصل فى خواص الايات ، آن را مرتب نموده و با بهره از روايات و احاديث خاندان عصمت ( ع ) از تفاسير ديگر نيز گاهى نقل مىكند : جلد اول از آغاز قرآن تا سورهء اعراف را دربردارد . نسخهء اصل به خط مؤلف از مخطوطات كتابخانهء آية الله مرعشى در قم ( شماره 6810 ) محفوظ است . منبع : فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء آية الله مرعشى قم ، 18 / 9 - 10 . خلاصة التفاسير ، اثر شيخ محمود تهرانى ( زنده 1352 ق ) از دانشمندان معاصر . تفسير مورد بحث در يك مجلد به زبان فارسى و شيوهء ادبى شامل تمام قرآن كريم است كه بيشتر به ترجمه شباهت دارد . در يك صفحه آيات قرآن را آورده و در مقابل آن ترجمهء فارسى و بعضى توضيحات لازم داده است . اين كتاب در 1352 ق به تصحيح مرحوم شعرانى در تهران طبع و منتشر شده است . منابع : الذريعة ، 7 / 220 ؛ فهرست كتابهاى چاپى فارسى ، 2 / 1903 ؛ معجم الدراسات القرآنية عند الشيعة الامامية ، 150 ؛ مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى ، 6 / 52 . مقتنيات الدرر ، اثر سيد على ( 1270 - 1353 ق ) فرزند سيد حسين موسوى لاريجانى حائرى مشهور به حائرى ، از ائمهء فتوى و مفسرين اماميه . تفسير مورد بحث به زبان عربى و تمامى قرآن كريم در دوازده جلد است . مؤلف پس از ذكر آيهء شريفهء قرآن به تفسير آيه مىپردازد و عمدهء شرح و بيانات وى مستند به روايات و احاديث ائمهء اطهار ( ع ) مىباشد و از تفسيرهاى كهن و نقل اقوال ابن عباس بهره گرفته است . اين تفسير در الذريعة سهوا تفسير فارسى معرفى گرديده